Proponowany kontekst
Cierpienia młodego Wertera · Johann Wolfgang Goethe
Niespełniona miłość i absolutyzowanie uczucia prowadzą Wertera do izolacji oraz samobójstwa. Kontekst podkreśla romantyczny wymiar doświadczenia Wokulskiego.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
30
Lalka · Bolesław Prus
Miłość – siła destrukcyjna czy motywująca do działania? Omów zagadnienie na podstawie Lalki Bolesława Prusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Co właściwie musisz udowodnić?
Odpowiedź powinna uwzględnić dwoistość uczucia Wokulskiego: miłość uruchamia jego energię, ale idealizacja Izabeli prowadzi do utraty krytycyzmu, cierpienia i kryzysu.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Miłość może motywować człowieka do przekraczania własnych ograniczeń, lecz gdy opiera się na idealizacji i nie jest odwzajemniona, staje się siłą destrukcyjną.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Uczucie do Izabeli mobilizuje Wokulskiego do zdobycia majątku i wejścia do arystokratycznego świata, ale podporządkowanie mu całego życia kończy się rozczarowaniem.
2
Materiał z lektury
- Po zobaczeniu Izabeli w teatrze Wokulski zaczyna planować zdobycie pozycji umożliwiającej zbliżenie się do niej.
- Pomnaża majątek podczas wojny rosyjsko-tureckiej i wykorzystuje pieniądze, by pomagać Łęckim oraz wejść do salonów.
- Idealizuje Izabelę i lekceważy sygnały jej egoizmu oraz klasowych uprzedzeń.
- Po rozmowie Izabeli ze Starskim w pociągu przeżywa załamanie i podejmuje próbę samobójczą; jego dalszy los pozostaje niejednoznaczny.
3
Co to udowadnia?
To samo uczucie uruchamia przedsiębiorczość bohatera i odbiera mu zdolność realistycznej oceny. Destrukcyjna okazuje się nie sama miłość, lecz zbudowanie jej na wyobrażeniu niezgodnym z rzeczywistością.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Romeo i Julia · William Shakespeare
Miłość daje bohaterom odwagę do sprzeciwu wobec konfliktu rodów, ale w świecie przemocy i pośpiechu prowadzi do ich śmierci. Uczucie ma więc jednocześnie moc motywującą i tragiczną.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Opowiedzenie całej historii relacji Wokulskiego i Izabeli bez wyjaśnienia, które działania pokazują motywującą, a które destrukcyjną siłę uczucia.
Wokulski kochał Izabelę, zdobył dla niej pieniądze, ale ona go nie chciała.
Uczucie mobilizuje Wokulskiego do awansu i pomnożenia majątku, lecz idealizacja Izabeli podporządkowuje jego ambicję nieprawdziwemu obrazowi ukochanej i prowadzi do załamania.
Etap 6
Ułóż siedmiopunktowy plan i powiedz go na głos.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Pełne ćwiczenie: ustawiliśmy 5 minut swobodnego mówienia.
Etap 7
Sprawdź, czy odpowiedź jest gotowa.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Czy miłość jest jedynym motorem działania Wokulskiego?
- Na czym polega idealizacja Izabeli?
- Dlaczego nie należy przedstawiać śmierci Wokulskiego jako pewnego faktu?
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.
Link do kursu zostanie uzupełniony w konfiguracji.