Proponowany kontekst
Potop · Henryk Sienkiewicz
Kmicic zmaga się z porywczością, pychą i skutkami dawnych wyborów. Przemiana wymaga od niego długiego działania, służby oraz rezygnacji z natychmiastowego uznania.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
37
Zbrodnia i kara · Fiodor Dostojewski
Walka człowieka ze swoimi słabościami. Omów zagadnienie na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Co właściwie musisz udowodnić?
Trzeba nazwać słabość bohatera, pokazać jej wpływ na decyzje, przebieg wewnętrznej walki oraz czynniki umożliwiające lub utrudniające zmianę.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Walka z własnymi słabościami wymaga od człowieka odrzucenia usprawiedliwień i przyjęcia prawdy o sobie; sam intelekt nie wystarcza bez odpowiedzialności i otwarcia na drugą osobę.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Najtrudniejszym przeciwnikiem Raskolnikowa jest pycha, która każe mu traktować przyznanie się do moralnego błędu jako osobistą klęskę.
2
Materiał z lektury
- Bohater tworzy teorię jednostek zwyczajnych i nadzwyczajnych, by sprawdzić, czy sam potrafi przekroczyć normy.
- Po zabójstwie doświadcza lęku, gorączki, odrazy i izolacji, ale długo nie chce uznać moralnej winy.
- Rozmowy z Sonią oraz Porfirym zmuszają go do konfrontacji z własnymi motywami.
- Przyznaje się do zbrodni, odbywa karę na Syberii, a epilog sygnalizuje początek przemiany, nie jej łatwe zakończenie.
3
Co to udowadnia?
Raskolnikow nie walczy tylko ze strachem przed wykryciem. Musi porzucić wyobrażenie o własnej wyjątkowości i przyjąć więź z ludźmi, których wcześniej traktował jako gorszych.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Makbet · William Shakespeare
Makbet po pierwszej zbrodni nie podejmuje uczciwej walki z ambicją i lękiem, lecz próbuje zagłuszyć je kolejną przemocą. Jest przykładem przegranej walki ze słabością.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Sprowadzenie słabości Raskolnikowa do biedy albo choroby. Warunki materialne są ważne, lecz kluczowy konflikt dotyczy pychy, teorii i niezdolności do przyjęcia winy.
Raskolnikow walczył ze strachem, aż w końcu przyznał się na policji.
Przyznanie się jest trudne, ponieważ Raskolnikow musi uznać nie tylko fakt zbrodni, lecz także fałsz teorii, która pozwalała mu uważać się za jednostkę stojącą ponad innymi.
Etap 6
Ułóż siedmiopunktowy plan i powiedz go na głos.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Pełne ćwiczenie: ustawiliśmy 5 minut swobodnego mówienia.
Etap 7
Sprawdź, czy odpowiedź jest gotowa.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Czy bieda usprawiedliwia decyzję Raskolnikowa?
- Jaką rolę w jego walce pełni Sonia?
- Czy pod koniec powieści przemiana bohatera jest już zakończona?
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.
Link do kursu zostanie uzupełniony w konfiguracji.