Ferdydurke (fragmenty) · Witold Gombrowicz
Etap 1
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Trzeba pokazać, jak inni ludzie i instytucje narzucają jednostce role oraz jak próby ucieczki prowadzą do kolejnych form, zamiast do całkowicie niezależnej tożsamości.
Przykładowa teza
Presja otoczenia kształtuje człowieka przez oczekiwania i gotowe role; może on je demaskować lub zmieniać, ale nie potrafi funkcjonować całkowicie poza relacjami i społeczną formą.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Józio doświadcza kolejnych prób zdefiniowania go przez innych, a każda narzucona „gęba” ogranicza jego swobodę.
Józio rozpoznaje sztuczność form i potrafi je zderzać, ale sam także tworzy sytuacje narzucające innym „gęby”. Powieść nie obiecuje życia bez presji, lecz zachęca do świadomości jej działania.
Etap 4
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Partia narzuca obywatelom język, pamięć, zachowanie i uczucia, a presję wzmacnia stała obserwacja. W przeciwieństwie do płynnych form Gombrowicza system totalitarny dąży do pełnego, brutalnego podporządkowania.
Proponowany kontekst
Wokulski próbuje wejść do świata arystokracji i zaczyna podporządkowywać zachowanie jego konwenansom. Presja klasowej oceny współtworzy jego konflikt tożsamości.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Najczęstszy błąd
Twierdzenie, że Józio po prostu uwalnia się od wszystkich form. Finałowa ucieczka nie daje pełnej autonomii, a narrator podkreśla nieuchronność relacji z innymi.
Józio buntuje się przeciw szkole i Młodziakom, dlatego pokonuje presję otoczenia.
Józio potrafi skompromitować narzuconą mu formę, ale każda ucieczka wprowadza go w nową relację; jego częściową obroną jest świadomość, że „gęby” są konstruowane.
Etap 6
Stoper wypowiedzi
Pełne ćwiczenie: ustawiliśmy 5 minut swobodnego mówienia.
Etap 7
Pytania, które może zadać komisja
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.
Link do kursu zostanie uzupełniony w konfiguracji.