Proponowany kontekst
Dżuma · Albert Camus
Doktor Rieux nie wierzy w ostateczne pokonanie zła, lecz konsekwentnie leczy chorych. Solidarność i wykonywanie zawodu stają się praktyczną formą walki o konkretne życie.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
61
Zdążyć przed Panem Bogiem · Hanna Krall
Walka o życie z perspektywy wojennej i powojennej. Omów zagadnienie na podstawie Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Co właściwie musisz udowodnić?
Trzeba porównać ratowanie ludzi w getcie z powojenną pracą lekarza i wskazać ciągłość postawy Edelmana mimo radykalnie różnych warunków.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Walka o życie podczas wojny oznacza ratowanie choćby pojedynczych osób spod działania machiny Zagłady, a po wojnie przenosi się do medycyny; w obu sytuacjach liczy się konkretne życie, nie abstrakcyjna statystyka.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Doświadczenie getta znajduje kontynuację w pracy Edelmana jako kardiologa, który próbuje przedłużyć człowiekowi czas.
2
Materiał z lektury
- W getcie Edelman uczestniczy w wyciąganiu wybranych osób z kolumn prowadzonych na Umschlagplatz, choć nie może ocalić wszystkich.
- Podczas powstania walka daje możliwość oporu, lecz nie usuwa przewagi śmierci.
- Po wojnie Edelman zostaje lekarzem i zajmuje się ciężko chorymi sercami.
- Metafora „zdążenia przed Panem Bogiem” opisuje próbę odsunięcia śmierci dzięki ryzykownej operacji i ludzkiej wiedzy.
3
Co to udowadnia?
Wojna uczy Edelmana, że nie da się uratować całej zbiorowości, ale każde ocalone życie ma pełną wartość. Medycyna pozwala kontynuować ten sprzeciw wobec przedwczesnej śmierci bez obietnicy pełnej kontroli.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Ludzie bezdomni · Stefan Żeromski
Judym rozumie medycynę jako obowiązek wobec ludzi pozbawionych opieki i podporządkowuje tej misji własne życie. Kontekst pozwala omówić etos lekarza.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Opisanie dwóch etapów biografii osobno bez pokazania ciągłości: przekonania, że warto walczyć o każde pojedyncze życie, nawet gdy nie można zwyciężyć śmierci ostatecznie.
W czasie wojny Edelman walczył w powstaniu, a po wojnie ratował ludzi jako lekarz.
Zmieniają się środki — broń i selektywne ratowanie z transportu zastępuje chirurgia serca — lecz pozostaje ten sam sprzeciw wobec odebrania człowiekowi należnego czasu.
Etap 6
Ułóż siedmiopunktowy plan i powiedz go na głos.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Pełne ćwiczenie: ustawiliśmy 5 minut swobodnego mówienia.
Etap 7
Sprawdź, czy odpowiedź jest gotowa.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Co łączy powstańca z lekarzem?
- Dlaczego nie można uratować wszystkich i jak bohater sobie z tym radzi?
- Czy tytuł oznacza rywalizację człowieka z religią?
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.
Link do kursu zostanie uzupełniony w konfiguracji.