Proponowany kontekst
Antygona · Sofokles
Antygona świadomie ryzykuje życie, aby pochować brata i dochować wierności prawom boskim. Podobnie jak Prometeusz przeciwstawia się władcy w obronie wyższej racji.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
04
Mitologia, część I Grecja · Jan Parandowski
Poświęcenie się w imię wyższych wartości. Omów zagadnienie na podstawie Mitologii (cz. I Grecja) Jana Parandowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Co właściwie musisz udowodnić?
Należy pokazać, dlaczego bohater świadomie przyjmuje cierpienie lub ryzyko w obronie dobra uznanego za ważniejsze od osobistego bezpieczeństwa.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Poświęcenie w imię wyższych wartości wymaga świadomej rezygnacji z własnego bezpieczeństwa, a jego źródłem może być odpowiedzialność za innych i wierność moralnemu obowiązkowi.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Prometeusz poświęca własną wolność i spokój, ponieważ dobro ludzkości stawia ponad posłuszeństwem wobec Zeusa.
2
Materiał z lektury
- Prometeusz opiekuje się bezradnymi ludźmi i pomaga im się rozwijać.
- Wykrada bogom ogień, dając ludziom narzędzie postępu i niezależności.
- Sprzeciwia się woli Zeusa świadomie, wiedząc, że naraża się na gniew władcy bogów.
- Zostaje przykuty do skał Kaukazu, gdzie orzeł wyjada mu odrastającą wątrobę.
3
Co to udowadnia?
Jego cierpienie nie wynika z prywatnej korzyści. Jest ceną za obronę słabszych, dlatego prometeizm oznacza bunt i ofiarę podejmowane dla wspólnoty.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Dziady, część III · Adam Mickiewicz
Konrad pragnie cierpieć i działać za naród. Jego postawa rozwija romantyczny prometeizm, choć zostaje skażona pychą i próbą rywalizacji z Bogiem.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Nazwanie każdego cierpienia poświęceniem. Poświęcenie musi wynikać ze świadomej decyzji podjętej dla wartości lub innych ludzi.
Prometeusz cierpiał, ponieważ Zeus go ukarał.
Prometeusz świadomie naraził się Zeusowi, aby przekazać ludziom ogień, dlatego jego kara staje się ceną zapłaconą za rozwój i dobro ludzkości.
Etap 6
Ułóż siedmiopunktowy plan i powiedz go na głos.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Pełne ćwiczenie: ustawiliśmy 5 minut swobodnego mówienia.
Etap 7
Sprawdź, czy odpowiedź jest gotowa.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Czy bunt Prometeusza był moralnie uzasadniony?
- Czym poświęcenie różni się od niepotrzebnego narażania życia?
- Dlaczego postawa Konrada nie jest prostym powtórzeniem mitu Prometeusza?
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.
Link do kursu zostanie uzupełniony w konfiguracji.