Proponowany kontekst
Potop · Henryk Sienkiewicz
Andrzej Kmicic przechodzi przemianę i podporządkowuje siłę służbie ojczyźnie oraz królowi. Wierność, odwaga i gotowość do ofiary tworzą nowożytny wariant etosu rycerskiego.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
12
Pieśń o Rolandzie (fragmenty) · autor anonimowy
Średniowieczny wzorzec rycerza. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Pieśni o Rolandzie. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Co właściwie musisz udowodnić?
Należy odtworzyć system wartości idealnego rycerza: odwagę, wierność władcy, religijność, honor i gotowość do ofiary, ale można też zauważyć niebezpieczeństwo nadmiernej dumy.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Średniowieczny wzorzec rycerza opiera się na odwadze, honorze, lojalności wobec władcy i obronie wiary, lecz bezwzględne podporządkowanie się ideałowi może prowadzić do tragicznych decyzji.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Roland realizuje etos chrześcijańskiego wojownika, walcząc do końca za Karola Wielkiego i wiarę, choć jego duma opóźnia wezwanie pomocy.
2
Materiał z lektury
- Roland dowodzi tylną strażą wojsk Karola i pozostaje wierny królowi.
- Oliwier namawia go do zadęcia w róg, lecz Roland początkowo odmawia, obawiając się utraty honoru.
- Walczy mimo przewagi wroga i dopiero w obliczu klęski wzywa pomoc.
- Przed śmiercią modli się, próbuje ochronić miecz Durendal i zwraca się ku ziemi wroga.
3
Co to udowadnia?
Stylizowana śmierć Rolanda przypomina śmierć męczennika i potwierdza jego religijność. Jednocześnie odmowa wcześniejszego wezwania pomocy pokazuje, że honor może przejść w zgubną pychę.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Iliada · Homer
Hektor także wybiera walkę w obronie wspólnoty i honoru mimo przewidywanej śmierci, lecz większą rolę odgrywa u niego obowiązek wobec miasta i rodziny.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Bezkrytyczne uznanie każdej decyzji Rolanda za idealną. Jego odwaga jest wzorcowa, ale duma i zbyt późne wezwanie pomocy przyczyniają się do śmierci towarzyszy.
Roland był idealnym rycerzem, bo był silny i pokonał wielu wrogów.
Roland realizuje ideał dzięki odwadze, lojalności i religijności, jednak jego odmowa wczesnego wezwania pomocy pokazuje napięcie między honorem a odpowiedzialnością za oddział.
Etap 6
Ułóż siedmiopunktowy plan i powiedz go na głos.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Pełne ćwiczenie: ustawiliśmy 5 minut swobodnego mówienia.
Etap 7
Sprawdź, czy odpowiedź jest gotowa.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Czy Roland jest odpowiedzialny za klęskę tylnej straży?
- Jak religia wpływa na przedstawienie jego śmierci?
- Które cechy etosu rycerskiego pozostają wartościowe współcześnie?
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.
Link do kursu zostanie uzupełniony w konfiguracji.