Proponowany kontekst
Odyseja · Homer
Wędrówka Odyseusza jest próbą charakteru, sprytu, wierności i tożsamości, a jej celem pozostaje powrót do domu. Podróż przekształca bohatera poprzez kolejne spotkania i zagrożenia.
Oficjalna treść CKE Sprawdź źródło ↗
76
Podróże z Herodotem (fragmenty) · Ryszard Kapuściński
Czym dla człowieka może być podróżowanie? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Podróży z Herodotem Ryszarda Kapuścińskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Etap 1
Spróbuj sam, zanim zobaczysz opracowanie.
Zapisz krótkie hasła. Nie muszą brzmieć idealnie — chodzi o uchwycenie własnego kierunku odpowiedzi.
Szkic zapisuje się automatycznie na tym urządzeniu.
Etap 2
Co właściwie musisz udowodnić?
Należy potraktować podróż jako doświadczenie poznawcze i formacyjne: spotkanie z Innym, naukę języka oraz pokory, dojrzewanie zawodowe i podróż w czasie dzięki lekturze.
Przykładowa teza
Porównaj ją ze swoim stanowiskiem.
Podróżowanie może być szkołą uważności i pokory, ponieważ konfrontuje człowieka z odmiennością, ujawnia granice jego wiedzy i zmusza do budowania własnego rozumienia świata.
To jedna z możliwych, dobrze sformułowanych tez — nie wzór do mechanicznego zapamiętania.
Etap 3
Zbuduj argument, nie streszczenie.
1
Twierdzenie
Pierwsze zagraniczne wyprawy Kapuścińskiego zmieniają niedoświadczonego dziennikarza w reportera świadomego bariery języka i odpowiedzialności za opis Innego.
2
Materiał z lektury
- Przed wyjazdem reporter marzy głównie o przekroczeniu granicy, ale zostaje wysłany znacznie dalej, do Indii.
- Nieznajomość angielskiego oraz miejscowych języków uświadamia mu bezradność i konieczność intensywnej nauki.
- Spotkania z Indiami i Chinami pokazują, że obca kultura nie daje się zrozumieć przez powierzchowne porównania z Polską.
- Podarowane Dzieje Herodota towarzyszą mu w podróżach i pozwalają prowadzić dialog między teraźniejszością a doświadczeniem starożytnego podróżnika.
3
Co to udowadnia?
Podróż jest ruchem w przestrzeni, czasie i sposobie myślenia. Reporter uczy się, że poznanie wymaga pytań, języka, cierpliwości i świadomości, iż własna perspektywa nie jest uniwersalna.
Test argumentu:
Jeśli usuniesz ostatnie wyjaśnienie i zostanie tylko ciąg wydarzeń,
prawdopodobnie streszczasz zamiast argumentować.
Etap 4
Dobierz kontekst, który naprawdę pracuje.
Nie wystarczy wymienić tytułu. Powiedz, co porównanie wnosi do Twojego wniosku.
Proponowany kontekst
Mały Książę · Antoine de Saint-Exupéry
Podróż po planetach pozwala bohaterowi rozpoznać ograniczenia dorosłych i zrozumieć odpowiedzialność za relację z Różą. Poznanie świata prowadzi do lepszego poznania siebie.
Zdanie łączące: „Ten kontekst pokazuje podobny / odmienny mechanizm, ponieważ… Dzięki porównaniu widać, że…”
Etap 5
Rozpoznaj pułapkę i popraw odpowiedź.
Najczęstszy błąd
Opisanie podróży jako turystycznego zwiedzania i wyliczenie odwiedzonych krajów. Trzeba pokazać zmianę reportera, trud poznania i funkcję lektury Herodota.
Kapuściński podróżował do Indii i Chin, dzięki czemu zobaczył dużo ciekawych miejsc.
Pierwsza wyprawa odbiera reporterowi pewność łatwego poznania: bariera języka i kulturowa odmienność uczą go, że podróż wymaga pokory, a Herodot pomaga mu zadawać lepsze pytania.
Etap 6
Ułóż siedmiopunktowy plan i powiedz go na głos.
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
Stoper wypowiedzi
Mów pełnymi zdaniami. Nie czytaj szkicu.
05:00
Pełne ćwiczenie: ustawiliśmy 5 minut swobodnego mówienia.
Etap 7
Sprawdź, czy odpowiedź jest gotowa.
Pytania, które może zadać komisja
Przygotuj krótkie dopowiedzenia.
- Dlaczego bariera językowa jest ważnym doświadczeniem reportera?
- W jakim sensie Herodot podróżuje razem z Kapuścińskim?
- Czy podróż gwarantuje poznanie innej kultury?
Gotowe? Zapisz wynik ćwiczenia.
Możesz oznaczyć pytanie jako przećwiczone albo zostawić je do powtórki.
Maturalne Słuchowisko
Potrzebujesz pełnego omówienia?
Posłuchaj odpowiedzi w Maturalnym Słuchowisku.
Dalsze przygotowania
Pytania jawne to tylko jedna część matury.
W kompletnym kursie przygotujesz się do całej matury pisemnej — od epok i lektur po notatkę syntetyzującą i wypracowanie.
Link do kursu zostanie uzupełniony w konfiguracji.